gs 3kerken joomla

Werkgroep 'Inspiratie'

 

8 maart Oosterkerk: Avond van INSPIRATIE

Toelichting/Inleiding op de uitgestelde Matthäuspassion op 19 maart.Inspiratie

Op 19 maart 2020 (!) zou in de Martinikerk een bijzondere uitvoering van Bachs Matthäus Passion plaatsvinden door het Luthers Bach Ensemble uit Groningen. Er waren al veel kaarten verkocht, maar toen kwam de corona.

Precies 2 jaar later gaat het nu toch gebeuren, nu noodgedwongen in de Martinuskerk.
In 2018 had het ensemble voor het eerst een serie semi-scenische uitvoeringen gegeven, o.a. in Ijlst (in het kader van 750 jaar Ijlst). Deze uitvoering werd zo gewaardeerd, dat er direct gesproken werd over een herhaling. Omdat de kerk in Ijlst eigenlijk te klein is voor zo’n uitvoering, werd besloten de uitvoering naar Sneek te verplaatsen.

Bij deze semi-scenische uitvoering zijn de uitvoerenden niet in het zwart gekleed, ze komen in alledaagse kleren. De zangers zingen alles uit het hoofd en ondersteunen door gebaren en bewegingen het drama. De nadruk komt daardoor meer op de expressieve, emotionele aspecten te liggen en er is meer interactie tussen de zangers onderling en met het publiek.

De Matthäuspassion is gecomponeerd voor 2 koren met ieder een eigen orkest. Elk koor bestaat uit 4 solisten (die zingen alles) en 8 ripienisten (die zingen alleen de koorgedeelten). De beide orkesten zijn niet groter dan de koren. De zangers hebben allemaal een professionele opleiding (wat niet betekent dat ze van het zingen kunnen leven), gericht op de barokke manier van zingen. De alt-soli worden door mannen gezongen.

De instrumentalisten gebruiken instrumenten uit de tijd van Bach (of kopieën) en zijn getraind in de in Bachs tijd gebruikelijke manier van spelen. Uiteraard is de toonhoogte bij deze uitvoering dezelfde als in Bachs tijd, een halve toon lager dan bij moderne instrumenten. Daardoor komen allerlei details beter tot hun recht, het is ook goed voor de koorklank. De kennis van de historische uitvoeringspraktijk was vrijwel verloren gegaan, maar is sinds het midden van de van de 20e eeuw weer opgeleefd.
De uitvoeringen van het Luthers Bach Ensemble zijn van zeer hoge kwaliteit, ze behoren tot de beste in ons land, je hoeft er niet voor naar Naarden of Leipzig te reizen.

Op 8 maart heeft Inspiratie een avond georganiseerd, waarop ik deze uitvoering toelicht (met geluidsvoorbeelden).
Die avond vindt plaats in de Oosterkerk en begint om 19.30 uur. Na een kort overzicht van de Passiemuziek die in de eeuwen voor Bach gecomponeerd is, bespreken we allerlei aspecten van de Matthäuspassion.
Waarom is de passie dubbelkorig? Wist u dat Bach in de baspartij vier maal een psalm verwerkt heeft die slaat op de op dat moment gezongen Evangelietekst, dat het geheel een kruisvorm heeft, dat er regelmatig getallensymboliek voorkomt en dat zijn eigen naam ook een rol speelde bij het componeren?
U wordt zelf ingeschakeld bij het historisch onderzoek. Dat is heel eenvoudig, u hoeft zelfs geen noten te kunnen lezen. Mocht u een uitgave van de tekst (al of niet met noten) bezitten, wilt u die dan meenemen, misschien kan dat van pas komen.

Folkert Binnema

Matteus Passion

______________________